1. Εισαγωγή
Με το παρόν κείμενο παρουσιάζεται ένα πρώτο «Σχέδιο Κανονισμού Λειτουργίας» ενός Λαϊκού Πανεπιστημίου, βασισμένου στην αυτοδιδασκαλία με την επωνυμία τροφώνια ακαδημία και χώρο υλοποίησης τη Λιβαδειά.
2. Απαραίτητοι ορισμοί & διευκρινίσεις
Ως «πανεπιστήμιο»
ορίζουμε μια δομή παροχής ολοκληρωμένης γνώσης. Μια δομή όπου θα μπορεί
κανείς να αποκτήσει μεθοδικά και συγκροτημένα γνώσεις σύμφωνα με τις αρχές της
Επιστήμης, της Τεχνολογίας, της Τέχνης.
Ως «λαϊκό πανεπιστήμιο» ορίζουμε την ανοιχτή δομή, όπου χωρίς περιορισμούς γνώσεων, ηλικίας, μπορεί κάποιος να προσέλθει και με τη διαδικασία της αυτενέργειας να αποκτήσει το αγαθό της γνώσης.
Ως «αυτοδιδασκαλία» ορίζεται η αυτόνομη διαδικασία απόκτησης της γνώσης, η διαδικασία του να διδάσκει κανείς τον εαυτό του, να πλουτίζει τις γνώσεις του και να τις μεταδίδει. Η διεργασία αυτή θα είναι συλλογική, που σημαίνει ότι τα μέλη της ομάδας θα είναι συγχρόνως δάσκαλοι και μαθητές.
Την προσπάθεια αυτή επονομάζουμε τροφώνια ακαδημία. Ο όρος «ακαδημία» παραπέμπει σε δομή όπου μεταφέρεται η γνώση και προωθείται η μάθηση. Με το προσωνύμιο «τροφώνια» επισημαίνεται η αξία της γνώσης ως πνευματικής τροφής.
Το θέμα της επιστημονικής ενότητας, που θα αποτελέσει το θέμα της αυτοδιδασκαλίας, επιλέγουν ή και προτείνουν οι συμμετέχοντες στην «ακαδημία».
3. Το όραμα
Όραμα του Λαϊκού Πανεπιστημίου είναι η απόκτηση γνώσης από τους πολίτες της τοπικής κοινότητας με στόχο μια κοινωνία της μάθησης.
Μέσον είναι η ανοιχτή δια βίου εκπαίδευση.
Η γνώση και η μάθηση αποτελούν τους πυλώνες ολοκλήρωσης και χειραφέτησης πολιτών και κοινωνιών.
Η διαδικασία της χειραφέτησης θα αφήσει το αποτύπωμα στην καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας· θα βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης, θα αναδείξει τις ανθρώπινες αξίες, θα κάνει πιο ουσιαστικές και συνεκτικές τις ανθρώπινες σχέσεις.
4. Από το όραμα στην υλοποίηση
4.1. Ο συντονισμός της όλης προσπάθειας
Το συντονισμό της λειτουργίας του Λαϊκού Πανεπιστημίου αναλαμβάνει «Συντονιστική Επιτροπή» η οποία συγκροτείται κατ’ αρχάς εκ των ενόντων και βασίζεται στον εθελοντισμό φίλων που έχουν πιστέψει στη ιδέα της λειτουργίας του «Λαϊκού Πανεπιστημίου. Στην πορεία υλοποίησης του οράματος θα διευρυνθεί η συμμετοχή στην «Συντονιστική Επιτροπή».
Ποια είναι τα κύρια καθήκοντα της «Συντονιστικής Επιτροπής»:
-αναζητά φορείς της πόλης που μπορούν να υποστηρίξουν την ιδέα της «τροφώνιας ακαδημίας»,
-κοινοποιεί όσο γίνεται ευρύτερα την ιδέα,
-ανακοινώνει το θέμα του μαθήματος,
-δέχεται δηλώσεις των πολιτών που επιθυμούν να συμμετάσχουν στην προτεινόμενη διαδικασία μάθησης,
-δέχεται και καταγράφει θέματα για τα μαθήματα που, που προτείνουν οι ίδιοι οι πολίτες,
-αναζητά το χώρο, που θα μπορούσε να φιλοξενήσει την πρωτοβουλία,
-καταστρώνει τον τρόπο υλοποίησης της ιδέας, το χρονοδιάγραμμα, τους συμμετέχοντες.
4.2. Οι λεπτομέρειες της υλοποίησης της ιδέας
Προϋποθέσεις συμμετοχής
Στο κύκλο των μαθημάτων μπορούν να συμμετέχουν όλοι ανεξαιρέτως οι πολίτες ηλικίας από 18 ετών και άνω (18-118 ετών) με μόνη προϋπόθεση να γνωρίζουν σε ένα ικανοποιητικό βαθμό την ελληνική γλώσσα (προφορικός και γραπτός λόγος).
Ο αριθμός των συμμετεχόντων
Για λόγους οργανωτικούς, για να εξασφαλιστεί η αποδοτικότητα των συμμετεχόντων, οι οποίοι πρέπει να ανταποκρίνονται στη διπλή ιδιότητα του μαθητή και του δασκάλου, ο αριθμός των συμμετεχόντων θα κυμαίνεται από 20 έως 25 άτομα ανά θεματική ενότητα.
Στο κύκλο των μαθημάτων θα μπορούν να συμμετέχουν και ακροατές, που δεν θα έχουν την υποχρέωση να κάνουν οι ίδιοι διαλέξεις. Ο αριθμός των ακροατών μπορεί επίσης να φτάσει τους 20-25 συμμετέχοντες.
Γενικό χρονοδιάγραμμα
Ο κύκλος μαθημάτων κάθε θέματος χρονικά θεωρείται εξαμηνιαίος. Τα μαθήματα θα λαμβάνουν χώρα ένα ανά δεκαπενθήμερο. Η διάρκεια κάθε μαθήματος θα είναι τρίωρη.
Ο κάθε ένας από τους συμμετέχοντες θα κάνει μία ή δυο παρουσιάσεις σε όλη την διάρκεια του εξαμήνου. Αν οι συμμετέχοντες στον κύκλο του μαθήματος είναι 20 σημαίνει ότι θα γίνουν 40 παρουσιάσεις. Υπάρχει όμως η δυνατότητα παρουσίασης ενός θέματος από δυο ή περισσότερα άτομα.
Τα μαθήματα θα γίνονται Σάββατα από τις 18:00-21:00
Ο εξαμηνιαίος κύκλος των μαθημάτων κλείνει με την οργάνωση ανοιχτής εκδήλωσης, Ημερίδας ή Διημερίδας, στην οποία οι «μαθητές-δάσκαλοι» θα κάνουν μια τρίτη παρουσίαση των ευρημάτων του θεματικού κύκλου. Θα πρόκειται για μια περιεκτικότερη και σε βάθος εργασία του θεματικού κύκλου. Την εκδήλωση αυτή θα πλαισιώσουν και ένας ή δύο προσκεκλημένοι ομιλητές, που θα αναπτύξουν την δικιά τους άποψη σε μια διάλεξη με θέμα συναφές προς τον θεματικό κύκλο.
Επίσης στο τέλος της ημερίδας/διημερίδας θα γίνει και η απονομή των βεβαιώσεων συμμετοχής στο κύκλο αυτό του Λαϊκού Πανεπιστημίου.
Πρακτικά των παρουσιάσεων
Κάθε κύκλος μαθημάτων θα ολοκληρώνεται με την σύνταξη των Πρακτικών από τις παρουσιάσεις των «μαθητών-δασκάλων», που θα είναι διαθέσιμα σε όποιον ενδιαφερθεί.
Επίσης θα υπάρχει και έκδοση των Πρακτικών της Ημερίδας/Διημερίδας διαθέσιμη στους πολίτες της πόλης.
Τα μέλη της προσωρινής «Συντονιστικής Επιτροπής» του Λαϊκού Πανεπιστημίου με την επωνυμία «τροφώνιος ακαδημία»:
-Αναγνώστου, Χρήστος – Γεωλόγος Ωκεανογράφος – Ερευνητής
-Γερούλια, Αργυρώ – Χημικός Μηχανικός
-Νιαβή, Βασιλική – Εκπαιδευτικός
-Χατζηπαναγιώτου, Διαμαντής – Χημικός
